ศูนย์วิจัยกสิกรไทย เปิด 4 ปม ‘รถเก่าแลกรถกระบะใหม่’ เอฟเฟ็กต์ตลาด
โครงการ “รถเก่าแลกปิกอัพใหม่” ยังอยู่ระหว่างรอกระทรวงการคลังเสนอให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติ ซึ่งเบื้องต้นคาดว่าจะใช้เงินกู้ภายใต้พระราชกำหนด (พ.ร.ก.) ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสถานการณ์วิกฤตด้านพลังงาน และสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ.2569 เพื่อดำเนินการ โดยเฉพาะโครงการนี้คาดว่าจะใช้เงินกู้ 6,000 ล้านบาท เป้าหมายเปลี่ยนรถเก่าเป็นรถกระบะใหม่ 150,000 คัน
โดย “ศูนย์วิจัยกสิกรไทย” ประเมินโครงการนี้ คาดว่าจะช่วยกระตุ้นตลาดปิกอัพ & PPV ในประเทศที่อยู่ในภาวะซบเซาอย่างหนักต่อเนื่องมา 3 ปี ให้ฟื้นกลับขึ้นมาในปี 2570 เทียบกับหากไม่มีโครงการซึ่งคาดว่าจะทำให้ยอดขายรวมปิกอัพ & PPV หดตัวต่อเนื่อง
ทั้งนี้ มองว่ากรณีมีโครงการ แม้ในช่วงปลายปี 2569 อาจเกิดภาวะรอซื้อได้ แต่หลังโครงการมีผลบังคับใช้ต้นปีหน้ามีโอกาสที่ยอดซื้อรถปิกอัพ & PPV จะกลับมาเร่งขึ้นได้ในปี 2570 โดยอยู่ที่ระดับไม่เกิน 250,000 คัน จากส่วนผสมของความต้องการซื้อรถที่มีอยู่เดิมในตลาด รวมกับความต้องการซื้อใหม่ที่เกิดขึ้นจากโครงการรถเก่าแลกปิกอัพ & PPV ใหม่ของภาครัฐ
ทั้งนี้ แม้โครงการจะก่อให้เกิดผลบวกในเรื่องยอดขายรถที่เพิ่มขึ้น แต่ในรายละเอียดยังมีปัจจัยที่ต้องพิจารณา ได้แก่
- หากพิจารณากำลังซื้อของกลุ่มเป้าหมาย PPV อาจตอบรับโครงการนี้มากกว่าปิกอัพ เนื่องจากกลุ่มผู้ซื้อ PPV เป็นกลุ่มที่มีรายได้มั่นคงกว่ากลุ่มผู้ซื้อปิกอัพที่กำลังซื้อยังมีความเปราะบางสูงในบางกลุ่ม สะท้อนผ่านยอดขาย PPV ที่เติบโตถึง 10% (YoY) ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 แม้ภาวะเศรษฐกิจจะยังคงซบเซา ตรงข้ามกับยอดขายปิกอัพที่หดตัว 4% (YoY)
- โครงการลักษณะนี้อาจก่อให้เกิดการดึงดีมานด์ในอนาคตมาใช้ล่วงหน้าคล้ายโครงการรถยนต์คันแรก ทำให้หลังจบโครงการยอดขายปิกอัพ & PPV ในไทยอาจปรับลดลงแรง ดังเช่นกรณีรถยนต์คันแรกที่ยอดขายรถยนต์รวมหลังจบโครงการในปี 2557 หดตัวถึง 34% (YoY)
- ผู้ซื้ออาจพิจารณาประโยชน์ของโครงการเปรียบเทียบกับราคาขายต่อรถยนต์มือสอง โดยสิทธิประโยชน์ปัจจุบัน คือ เงินอุดหนุนภาครัฐ 40,000 บาท และอาจมีเงินส่วนลดจากค่ายรถเพิ่มเติม ซึ่งจากสิทธิประโยชน์เบื้องต้นรถยนต์ที่ได้ประโยชน์น่าจะอยู่ในกลุ่มอายุมากกว่า 20 ปี ซึ่งปัจจุบันมีอยู่ราว 4 ล้านคัน อย่างไรก็ดี แม้จำนวนดังกล่าวจะสูงทว่าส่วนใหญ่เป็นผู้มีกำลังซื้อต่ำ และมีความเสี่ยงในการผ่อนชำระหนี้สินเชื่อก้อนใหญ่ในอนาคต
- การเติบโตของยอดขายปิกอัพ & PPV อย่างต่อเนื่องในระยะยาว ยังมีอีกหลายปัจจัยต้องพิจารณา เพราะโครงการลักษณะนี้ช่วยกระตุ้นยอดขายได้เพียงชั่วคราว ซึ่งหากจะรักษาระดับยอดขายให้โตได้ต่อเนื่อง จำเป็นต้องทำให้การหมุนเวียนรถใหม่เกิดเร็วขึ้นในระยะยาว ภายใต้ความสมดุลของรายได้ผู้ซื้อรถที่ต้องเติบโตอย่างสอดคล้องกัน ตลอดจนการพัฒนาระบบนิเวศที่เน้นความคุ้มค่า หรือประเด็นคุณภาพ โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานอุตสาหกรรมรถยนต์และการกำจัดซาก
โดยแนวทางที่หลายประเทศทำกัน ได้แก่ การปรับโครงสร้างภาษีรถประจำปีให้สอดคล้องกับการใช้งานหรือการปล่อยมลพิษ โดยยิ่งเก่าปล่อยมลพิษเยอะยิ่งต้องจ่ายภาษีสูง ควบคู่กับการผลักดันให้คนนำรถเก่าไปกำจัดซากสูงขึ้น เช่น การได้ผลตอบแทนจากการนำรถเข้าระบบกำจัดซาก หรือการปรับให้ค่าใช้จ่ายด้านราคาพลังงาน ค่าประกัน ฯลฯ ที่รถเก่าและรถใหม่ต้องเสียมีข้อแตกต่างชัดเจนขึ้น เพื่อกระตุ้นให้เกิดความต้องการเปลี่ยนมาใช้รถใหม่ทางอ้อม

